Bir tarife rakamının kaynaktan sonuca yolculuğu
- Resmî tarife, bağlamsal veri ve kullanıcı girdisini ayırma
- Karar tarihi ile yürürlük tarihini ayrı kaydetme
- Belirsiz veya çelişkili rakamları görünür biçimde işaretleme
Kısa cevap: Tarife rakamları önce ilgili belediye veya UKOME belgesinden doğrulanır; şehir, araç sınıfı, karar tarihi ve yürürlük tarihiyle birlikte kaydedilir. Mesafe ve geçiş gibi bağlamsal veriler kendi resmî işletmecisinden alınır. Sonuçlar resmî fiyat değil, bu verilerle oluşturulan tahmin olarak sunulur.
Aynı hesapta bulunan dört farklı veri türü
Resmî tarife verisi açılış, kilometre, zaman, minimum ücret ve araç sınıfı gibi yerel karar kalemleridir. Resmî bağlamsal veri DHMİ’nin havalimanı-merkez mesafesi veya KGM’nin geçiş bedeli gibi, taksi tarifesini belirlemeyen fakat yolculuk hesabını etkileyen kayıttır.
İllüstratif veri yalnız formülü açıklayan ve resmî olmadığı açıkça yazılan örnektir. Kullanıcı girdisi mesafe, bekleme veya seçilen geçiş gibi ziyaretçinin kendi senaryosudur.
Bu türler birbirinin yerine geçirilmez. Örneğin DHMİ’nin “şehir merkezine yaklaşık 18 km” bilgisi rota için başlangıç referansı olabilir; belirli bir otelin kesin taksimetre mesafesi veya taksi fiyatı değildir.
Yayın tarihi, erişim tarihi ve yürürlük tarihi aynı değildir
Her zaman duyarlı kayıt en az şu alanlarla tutulmalıdır: şehir veya ilçe, taksi kategorisi, tarife kalemi, karar numarası, karar tarihi, yürürlük tarihi, doğrudan kaynak URL’si, kaynak kurumu, birincil veya ikincil kaynak durumu ve son kontrol tarihi.
Bir belgeye 2026’da erişmek, içindeki rakamı “2026 tarifesi” yapmaz. Örneğin KGM’nin güncel ücretler ana sayfası 1 Ocak 2026 saat 00.00’dan itibaren geçerli olduğunu açıkça belirtirken, eski bir köprü alt sayfası daha erken bir yürürlük tarihi gösterebilir. Hesapta sayfanın erişim yılı değil, ilgili tarifenin gerçek yürürlük satırı esas alınır.
Kaynak bulmaktan yayıma kadar yedi kontrol
- Sayfanın kullanıcı niyetini ve gereken coğrafi kapsamı belirleyin.
- Belediye, UKOME veya resmî ulaşım biriminin doğrudan kararını arayın.
- Şehir, ilçe, araç sınıfı ve tarife kalemlerinin belgeyle eşleştiğini kontrol edin.
- Karar tarihi ile yürürlük tarihini ayrı kaydedin.
- Mesafe, havalimanı ve geçiş verilerini ilgili resmî işletmeciden doğrulayın.
- Formülü ve örneği bağımsız olarak yeniden hesaplayın.
- Kaynak eksikliği, çelişki veya araç verisi farkı varsa görünür uyarı ve editoryal kayıt oluşturun.
Bu yöntem hangi bilgiyi yayımlamaz?
- Yalnız arama sonucu özetinde görülen ve doğrudan belgesi açılmayan rakamlar.
- Başka şehir veya araç sınıfından birleştirilmiş “ortalama” tarifeler.
- Yayın yılına bakılarak yanlış etiketlenen yürürlük tarihleri.
- Rakip hesaplayıcıdan alınmış, birincil kaynakla doğrulanmamış değerler.
- Güncel olduğu doğrulanamayan bekleme, minimum veya geçiş bedelleri.
Birincil belge kamuya açık değilse güvenilir ikincil kaynak yalnız geçici bağlam sağlayabilir. Böyle bir durumda rakamın kaynağı ve doğrulama sınırı açıkça yazılır; resmî belge varmış gibi sunulmaz.
Kaynak hiyerarşisi: hangi kurum hangi kalemi doğrular?
| Veri | Birincil kaynak | Kontrol edilen kapsam |
|---|---|---|
| Taksi tarifesi | UKOME, belediye veya resmî ulaşım birimi | Şehir, sınıf, karar ve yürürlük |
| Yerel uygulama | Belediye yönetmeliği veya ulaşım yönergesi | Minimum, zaman, tarife gösterimi ve ek kalemler |
| Havalimanı mesafesi | DHMİ veya resmî havalimanı işletmecisi | Referans nokta ve yaklaşık uzaklık |
| Köprü ve otoyol | KGM veya resmî işletmeci | Araç sınıfı, yön ve yürürlük tarihi |
| Doğrudan belge yok | Yetkili kurumu tanımlayan güvenilir ikincil kaynak | Belirsizlik açıkça korunur |
Bir havalimanı tahmini nasıl denetlenir?
Önce belediye belgesinden doğru araç sınıfına ait açılış, kilometre ve minimum ücret alınır. Sonra DHMİ’den havalimanının şehir merkezine yaklaşık uzaklığı bulunur; bunun belirli adres mesafesi olmadığı not edilir.
Rota ücretli yol kullanıyorsa KGM veya ilgili işletmeciden doğru araç sınıfının güncel geçişi eklenir. Bekleme tutarı doğrulanamıyorsa sıfır varsayımı gizlenmez; kullanıcıya alanın yolculuk günü kontrol edilmesi gerektiği söylenir.
Formül örneği: tahmin = maks(minimum, açılış + mesafe bedeli + uygulanabilir zaman bedeli) + doğrulanmış geçişler. Gerçek taksimetre yerel ölçüm aralıkları ve dönüşüm hızıyla çalışabileceği için sonuç garanti değildir.
Güncelleme takvime değil, değişiklik sinyaline bağlıdır
Tarife artışı, yeni UKOME kararı, işletmeci ücret değişikliği, kırık kaynak bağlantısı veya kullanıcı tarafından bildirilen tutarsızlık yeniden kontrolü tetikler. Düzenli gözden geçirme yapılsa da yalnız “yeni yıl geldi” diye tarife yılı değiştirilmez.
KGM’nin otoyol ve köprü ücretleri ana sayfası, araç sınıfı ve yürürlük tarihinin neden birlikte kaydedilmesi gerektiğini gösterir. Son kontrol tarihi: 20 Temmuz 2026.
Çelişki bulunduğunda rakam sessizce değiştirilmez
Resmî güncel kaynak ile hesaplayıcı varsayılanı farklıysa içerik, eski değeri güncel resmî rakam gibi tekrar etmez. Araç kodu ayrıca değiştirilmez; uyuşmazlık editoryal raporda belirtilir.
İki resmî belge çelişiyorsa coğrafi kapsam, kategori, karar numarası ve yürürlük tarihi karşılaştırılır; çözülemeyen fark kullanıcıya açıkça gösterilir.
Tahmini sonuçların güven aralığı olmadığı durumlarda kesinlik dili kullanılmaz. “Yaklaşık”, “kullanıcı girdisine dayalı” ve “yolculuk günü doğrulayın” ifadeleri, belirsizliğin nedenini açıklayacak şekilde kullanılır.
Yöntemin sınırlarını tamamlayan sayfalar
Metodoloji hakkında kısa cevaplar
Her fiyat doğrudan UKOME belgesinden mi alınır?
Öncelik doğrudan belediye veya UKOME belgesidir. Belge kamuya açık değilse ikincil kaynağın yetkili kurumu ve kararı açıkça tanımlaması aranır; doğrulama sınırı belirtilir.
Erişim tarihi neden tarife yılı değildir?
Erişim tarihi kaynağın ne zaman kontrol edildiğini gösterir. Tarifenin yılı ve geçerliliği, belgedeki karar ve yürürlük tarihine göre belirlenir.
Rota mesafeleri neden taksimetreyle aynı çıkmayabilir?
Resmî havalimanı mesafesi yaklaşık merkez referansı, navigasyon ise tahmini rotadır. Taksimetre fiilen gidilen mesafeyi ve yerel zaman kuralını ölçer.
Kaynakla hesaplayıcı farklıysa ne yapılır?
İçerikte hesaplayıcı değeri resmî gibi gösterilmez ve uyuşmazlık raporlanır. Araç verisi ayrı teknik güncelleme kararı olmadan değiştirilmez.
Bir tarife ne zaman güncel sayılır?
Doğru coğrafya ve araç sınıfını kapsayan, yürürlük tarihi belirlenebilen ve daha yeni bir karar tarafından değiştirildiğine dair kanıt bulunmayan kayıt güncel kabul edilebilir.